آخرین بروزرسانی در 28 آگوست, 2025 توسط مرتضی تبسمی
خانواده نوجوان ۱۶ سالهای در کالیفرنیا با طرح شکایت علیه شرکت اوپنایآی و مدیرعامل آن، سم آلتمن، مدعی شدند چتبات چتجیپیتی نقشی تعیینکننده در خودکشی فرزندشان داشته است. این پرونده نخستین نمونه اعتراض حقوقی علیه هوش مصنوعی مولد به حساب میآید.
چگونگی طرح شکایت حقوقی
به گزارش ایسنا، پیکر آدام رین، ۱۶ ساله، در فروردین امسال در اتاق شخصیاش با طناب حلقآویز یافته شد و هیچ یادداشتی از او باقی نمانده بود. مادر او، ماریا رین، پس از بررسی تاریخچه گفتگوهای آنلاین فرزندش متوجه شد که آدام ماهها درباره خودکشی با نسخه GPT-4o چتجیپیتی صحبت کرده است و دستورالعملهای دقیق خودکشی را از این چتبات دریافت کرده است.

نقش چتجیپیتی در روند خودکشی
بر اساس ادعای خانواده، چتبات برخلاف انتظار محافظت نکرده و حتی راههای پنهانکاری خودآزاری را به آدام پیشنهاد داده است. مکالمات نشان میدهد که این هوش مصنوعی چندین بار درباره روشهای مصرف بیش از حد دارو، خفگی با طناب و مسمومیت با گاز کربن منوکسید راهنماییهای مفصل ارائه کرده است.
ادعاهای خانواده و کارشناسان
شاکیان میگویند اوپنایآی با هدف پیشی گرفتن از رقبا نسخه GPT-4o را منتشر کرد؛ نسخهای که به دلیل سبک تعامل چاپلوسانه و انساننما، وابستگی روانی کاربران بهویژه نوجوانان را تشدید میکند. کارشناسان موسوم به «روانپریشی هوش مصنوعی» معتقدند تعامل طولانیمدت با چنین چتباتهایی میتواند به بحرانهای سلامت روان منجر شود.
واکنش اوپنایآی
اوپنایآی در بیانیهای ضمن ابراز تأسف از این حادثه، تاکید کرده است محافظتهای چتجیپیتی در گفتگوهای کوتاه مؤثرتر است و در تعاملات طولانیمدت ممکن است کارایی خود را از دست بدهد. این شرکت وعده داده بهروزرسانیهایی برای تقویت دسترسی به خدمات اضطراری و حمایت نوجوانان ارائه کند.
پیامدهای حقوقی و قانونی
این پرونده زمینه بحث گستردهای درباره ضرورت قانونگذاری و استانداردسازی ایمن هوش مصنوعی به وجود آورده است. وکیل خانواده رین معتقد است تا محصولی ایمن بودن خود را ثابت نکند، نباید مجوز عرضه در بازار را دریافت کند. کارشناسان فناوری نیز بر لزوم افزایش آگاهی والدین و نظارت بر استفاده نوجوانان از ابزارهای هوشمند تاکید میکنند.

**مرتضی تبسمی**
**خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی**
مرتضی تبسمی روزنامهنگار و خبرنگار میدانی با بیش از دوازده سال تجربه حرفهای در رسانههای مکتوب و دیجیتال است. گستره فعالیت وی عمدتاً در حوزههای رفاه اجتماعی، تأمین اجتماعی، بازار کار، آسیبهای شهری و سبک زندگی طبقه متوسط شهری متمرکز بوده و گزارشهای متعددی در این زمینهها از او منتشر شده است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی روزنامهنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. تسلط وی بر روشهای مستندسازی اجتماعی و مصاحبه با اقشار مختلف جامعه، روی کارش امضایی از عمق و دقت مینهد.
**سوابق حرفهای**
تبسمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ با همکاری در هفتهنامههای محلی آغاز کرد و به تدریج به عنوان خبرنگار و گزارشگر در روزنامههای سراسری مشغول به کار شد. گزارشهای مستند و میدانی او از مناطق حاشیهنشین تهران، مشکلات بازنشستگان تأمین اجتماعی و مسائل کارگران ساختمانی در چندین رویداد رسانهای مورد توجه قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی فعالیت میکند. در این مدت، ارتباط مستمر او با نهادهایی چون سازمان تأمین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تشکلهای کارگری، منبعی معتبر برای اخبار حوزه تخصصی وی به شمار میآید.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی تبسمی در پوشش اخبار تأمین اجتماعی، بازار کار، بیمه، بازنشستگی، مسکن، آسیبهای اجتماعی شهری و سبک زندگی طبقات مختلف جامعه است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی میدانی، مستندنگاری مشکلات مردمی و مصاحبه با اقشار تأثیرپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد تبسمی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مداوم، گفتوگوی مستقیم با مردم عادی و مسئولان محلی، اعتبارسنجی اخبار و مستندات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر حفظ کرامت انسانی سوژهها، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با رفاه اجتماعی و مطالبات صنفی مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– برنده جایزه بهترین گزارش اجتماعی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰)
– لوح تقدیر از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای پوشش مسائل بازنشستگان (۱۴۰۱)
– نامزد دریافت جایزه روزنامهنگاری تحقیقی برای گزارش «کارگران ساختمانی؛ بدون قرارداد و بدون بیمه» (۱۴۰۲)








