آخرین بروزرسانی در 8 اکتبر, 2025 توسط مرتضی تبسمی
معاون پرستاری وزارت بهداشت از اراده قوی دولت و مجموعه نظام سلامت برای بازنگری در نظام پرداخت پرستاران و توزیع عادلانهتر کارانهها خبر داد؛ اصلاحی که اگر بهدرستی اجرا شود، میتواند هم معیشت و هم کیفیت خدمات پرستاری را بهبود بخشد و فشارهای سازمانی را کاهش دهد.
چرا اصلاح ضروری است
نظام پرداخت کنونی که بخش زیادی از آن مبتنی بر سابقه و مرتبه شغلی بود، در عمل نتوانسته سختی کار، بار کاری واقعی و نقش محوری پرستاران در مراقبت بالینی را منعکس کند. نتیجه این نابرابریها نهتنها نارضایتی معیشتی، بلکه کاهش بازدهی در ارائه خدمت و افزایش خروج نیرو از بخش بالینی بوده است. افزایش محسوس میانگین کارانه طی سالهای اخیر نشاندهنده توجه به موضوع است اما رفع ریشهای مشکلات نیازمند تغییر ساختار پرداخت است.
محورهای اصلاح در دستور کار
معاون پرستاری توضیح داد کارگروه ویژه پرستاری با حضور سازمان برنامه و بودجه، سازمان اداری و استخدامی و نمایندگان نظام پرستاری چند جلسه برگزار کرده و سندی برای بازتوزیع عدالتمحور تهیه شده که پس از تصویب دولت ابلاغ میشود. این سند بر موارد زیر تأکید دارد:
- در نظر گرفتن شاخصهایی مانند شدت و سختی کار، بار بیمارانه و شاخصهای عملکردی در محاسبه کارانه؛
- تمرکز بر بازگرداندن پرستاران شاغل در بخشهای غیر بالینی به چرخه مراقبت بالینی برای افزایش بهرهوری و عدالت در توزیع نیروی انسانی.
چالشهای عملی و پیامدهای احتمالی
کاهش سهم مراکز از محل تعرفههای ناکافی، فشار مالی بر بیمارستانها را تشدید کرده است؛ بنابراین افزایش تعرفه خدمات و همزمان بازطراحی مدل پرداخت باید بهگونهای باشد که تعادل مالی مراکز را حفظ کند و از افزایش بار مالی ناگهانی جلوگیری نماید. تاکید بر جذب سالانه نیروی جدید و اختصاص سهمیه برای کمکپرستاران نشان میدهد که مشکل کمبود نیروی انسانی نیز همزمان باید حل شود تا بازتوزیع پرداختها نتایج مثبتش را در کیفیت مراقبت نشان دهد.
اقدامات پیشنهادی برای اجرای موفق اصلاحات
- نهاییسازی و تصویب سند بازتوزیع با مشارکت دانشگاهها، نمایندگان پرستاری و سازمانهای بودجهای و تدوین جدول زمانی مرحلهای برای ابلاغ و اجرا؛
- همراستا کردن افزایش تعرفهها با بستههای حمایتی برای مراکز درمانی و پیگیری جذب کمکپرستار و نیروی بالینی از طریق آزمونهای فوری و تخصیص سهمیه استانی.
پیامد مثبت در صورت اجرای کامل
پیادهسازی نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد واقعی و بار کاری میتواند انگیزه حرفهای پرستاران را تقویت کند، توزیع عادلانهتر منابع انسانی را ممکن سازد و در بلندمدت کیفیت مراقبت، ایمنی بیماران و رضایتمندی نیروی کار را افزایش دهد. این تحول در کنار توجه به مسائل رفاهی از جمله مسکن میتواند جایگاه پرستاری را بهعنوان نیروی استراتژیک نظام سلامت تثبیت کند.
جمعبندی
پروژه اصلاح پرداختها و بازتوزیع کارانه پرستاران فرصتی تاریخی برای ترمیم نابرابریهای نظام پرداخت و ارتقای پایداری نیروی انسانی است؛ موفقیت آن منوط به اجرای مرحلهای، تعامل مستمر میان بخش فنی و بودجهای و همراهی گسترده مدیران دانشگاهی و مدیران بیمارستانی است.
**مرتضی تبسمی**
**خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی**
مرتضی تبسمی روزنامهنگار و خبرنگار میدانی با بیش از دوازده سال تجربه حرفهای در رسانههای مکتوب و دیجیتال است. گستره فعالیت وی عمدتاً در حوزههای رفاه اجتماعی، تأمین اجتماعی، بازار کار، آسیبهای شهری و سبک زندگی طبقه متوسط شهری متمرکز بوده و گزارشهای متعددی در این زمینهها از او منتشر شده است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی روزنامهنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. تسلط وی بر روشهای مستندسازی اجتماعی و مصاحبه با اقشار مختلف جامعه، روی کارش امضایی از عمق و دقت مینهد.
**سوابق حرفهای**
تبسمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ با همکاری در هفتهنامههای محلی آغاز کرد و به تدریج به عنوان خبرنگار و گزارشگر در روزنامههای سراسری مشغول به کار شد. گزارشهای مستند و میدانی او از مناطق حاشیهنشین تهران، مشکلات بازنشستگان تأمین اجتماعی و مسائل کارگران ساختمانی در چندین رویداد رسانهای مورد توجه قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی فعالیت میکند. در این مدت، ارتباط مستمر او با نهادهایی چون سازمان تأمین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تشکلهای کارگری، منبعی معتبر برای اخبار حوزه تخصصی وی به شمار میآید.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی تبسمی در پوشش اخبار تأمین اجتماعی، بازار کار، بیمه، بازنشستگی، مسکن، آسیبهای اجتماعی شهری و سبک زندگی طبقات مختلف جامعه است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی میدانی، مستندنگاری مشکلات مردمی و مصاحبه با اقشار تأثیرپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد تبسمی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مداوم، گفتوگوی مستقیم با مردم عادی و مسئولان محلی، اعتبارسنجی اخبار و مستندات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر حفظ کرامت انسانی سوژهها، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با رفاه اجتماعی و مطالبات صنفی مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– برنده جایزه بهترین گزارش اجتماعی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰)
– لوح تقدیر از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای پوشش مسائل بازنشستگان (۱۴۰۱)
– نامزد دریافت جایزه روزنامهنگاری تحقیقی برای گزارش «کارگران ساختمانی؛ بدون قرارداد و بدون بیمه» (۱۴۰۲)
