آخرین بروزرسانی در 6 اکتبر, 2025 توسط مرتضی تبسمی
دبیر انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعهسازان خودرو وضعیت عرضه و قیمت مواد اولیه در زنجیره تولید قطعات را نگرانکننده توصیف کرد و گفت قیمتهایی که در بازار داخلی و بورس کالا اعلام میشود غالباً همرده یا بالاتر از نرخ جهانی است، وضعیتی که همراه با فشار تورم و بحران نقدینگی تولید را در آستانه اختلال جدی قرار داده است.
سازوکار عرضه و پیامدهای عملی
آرش محبینژاد توضیح داد مواد اولیه وارداتی تابع نوسانات ارزی و سیاستهای تخصیص ارز است و تولید داخل نیز تحت تأثیر هزینهها و تورم قرار دارد. او تأکید کرد عرضه داخلی اغلب در بورس کالا صورت میگیرد و براساس قیمتهای پایه منطبق با فوب خلیج فارس قیمتگذاری میشود؛ در نتیجه حتی مواد تولید داخل به تولیدکننده داخلی با نرخ جهانی ارائه میشود. همزمان فروش نقدی و عدم پذیرش معاملات مدتدار از سوی تولیدکنندگان مواد اولیه، فشار تقاضای نقدینگی را روی قطعهسازان تشدید کرده است.

نقاط حساس بحران
- کمبود نقدینگی: مطالبات معوق زنجیره تأمین از خودروسازان به مرزهای بسیار بالایی رسیده و فشار بازپرداخت و سرمایه در گردش قطعهسازان را کاهش داده است.
- قیمتگذاری دستوری و زیان انباشته: زیان انباشته خودروسازان و قیمتگذاری دستوری طولانیمدت باعث کاهش تیراژ تولید، افزایش بدهیها و رشد نارضایتی مشتریان و کارکنان شده است.
راهکارهای کوتاهمدت و میانمدت پیشنهادی
برای جلوگیری از افت تولید و تثبیت زنجیره تامین، اقدامهای عملی زیر میتواند مؤثر باشد:
- استفاده از ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای و اوراق گام تا امکان فروش مواد اولیه و تخصیص ارز به شیوهای غیرنقدی فراهم شود و فشار بر نقدینگی تولیدکننده کاهش یابد.
- بازنگری سازوکار قیمتگذاری عرضه در بورس کالا با هدف تفکیک قیمت داخلی از قیمت محاسبهشده صرفاً براساس فوب و در نظر گرفتن هزینههای واقعی تولید داخل و منافع تولیدکننده داخلی.
اثرات اجتماعی و چشمانداز
اگر نقدینگی و سازوکارهای تأمین منابع بهسرعت اصلاح نشود، کاهش محسوس تیراژ تولید و ادامه تعدیل نیروی کار در زنجیره قطعهسازی محتمل است. این روند تبعاتی فراتر از صنعت دارد؛ شامل طولانیشدن صف انتظار مشتریان، خروج سرمایهگذاری از بورس و فشار بر اشتغال منطقهای خواهد بود. هماهنگی بین وزارتخانههای اقتصادی، بانک مرکزی، سازمان بورس و تشکلهای صنعتی برای اجرای فوری بستههایی با ابزارهای مالی و تسهیل صادرات و واردات ضروری است.
در مجموع مسئله قیمتگذاری مواد اولیه و بحران نقدینگی ترکیبی از مشکلات نهادی و کوتاهمدت بازار است که بدون اقدام هماهنگ و راهکارهای مالی نوآورانه، ریسک افت تولید و تشدید زیان انباشته در صنعت خودرو را افزایش میدهد.

**مرتضی تبسمی**
**خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی**
مرتضی تبسمی روزنامهنگار و خبرنگار میدانی با بیش از دوازده سال تجربه حرفهای در رسانههای مکتوب و دیجیتال است. گستره فعالیت وی عمدتاً در حوزههای رفاه اجتماعی، تأمین اجتماعی، بازار کار، آسیبهای شهری و سبک زندگی طبقه متوسط شهری متمرکز بوده و گزارشهای متعددی در این زمینهها از او منتشر شده است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی روزنامهنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. تسلط وی بر روشهای مستندسازی اجتماعی و مصاحبه با اقشار مختلف جامعه، روی کارش امضایی از عمق و دقت مینهد.
**سوابق حرفهای**
تبسمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ با همکاری در هفتهنامههای محلی آغاز کرد و به تدریج به عنوان خبرنگار و گزارشگر در روزنامههای سراسری مشغول به کار شد. گزارشهای مستند و میدانی او از مناطق حاشیهنشین تهران، مشکلات بازنشستگان تأمین اجتماعی و مسائل کارگران ساختمانی در چندین رویداد رسانهای مورد توجه قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی فعالیت میکند. در این مدت، ارتباط مستمر او با نهادهایی چون سازمان تأمین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تشکلهای کارگری، منبعی معتبر برای اخبار حوزه تخصصی وی به شمار میآید.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی تبسمی در پوشش اخبار تأمین اجتماعی، بازار کار، بیمه، بازنشستگی، مسکن، آسیبهای اجتماعی شهری و سبک زندگی طبقات مختلف جامعه است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی میدانی، مستندنگاری مشکلات مردمی و مصاحبه با اقشار تأثیرپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد تبسمی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مداوم، گفتوگوی مستقیم با مردم عادی و مسئولان محلی، اعتبارسنجی اخبار و مستندات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر حفظ کرامت انسانی سوژهها، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با رفاه اجتماعی و مطالبات صنفی مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– برنده جایزه بهترین گزارش اجتماعی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰)
– لوح تقدیر از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای پوشش مسائل بازنشستگان (۱۴۰۱)
– نامزد دریافت جایزه روزنامهنگاری تحقیقی برای گزارش «کارگران ساختمانی؛ بدون قرارداد و بدون بیمه» (۱۴۰۲)








