شاعر ۱۷ ساله هرمزگانی: آمریکا با موشک نمیتواند نسل ما را بترساند/ روایتی از خویشاوندی شعر و شهادت
آخرین بروزرسانی در 10 ژوئن, 2026 توسط مرتضی تبسمی
پیوند دیرینه شعر و شهادت از زبان یک نوجوان
نیایش عظمایی، شاعر ۱۷ ساله اهل هرمزگان، در گفتوگو با خبرنگار ما، از نخستین روزهای آشنایی خود با دنیای کلمات گفت. او کانون پرورش فکری را «دروازه ورود به بیکرانگی واژهها» توصیف کرد و افزود: «از ۱۳، ۱۴ سالگی، شعر را نه به عنوان یک سرگرمی، که به مثابه یک ضرورت انتخاب کردم. وقتی پوستر مسابقه شعر برای شهدای غواص را دیدم، عمیقاً دریافتم که شعر و شهادت خویشاوندی دیرینه دارند.»
این شاعر نوجوان با نگاهی فراتر از روایتهای رایج از شهدا، تأکید کرد که شهدا فقط «قهرمانانی برای سوگواری» نیستند، بلکه «چشمههای جوشان معنا» برای زیستن دوباره یک نسل محسوب میشوند. به گفته عظمایی، جزئیات کوچک زندگی یک شهید — مثل نحوه خندیدن یا علایق شخصی او — همان عناصری هستند که شعر را از تکرار نجات میدهند.
میناب؛ نقطه عطفی برای تولد یک حماسه شعری
عظمایی حمله به مدرسه «شجره طیبه» در میناب را نه یک فاجعه تمامشده، بلکه «نقطه عطفی برای تولد یک حماسه شعری» ارزیابی کرد. او دراینباره گفت: «وقتی خبر رسید که مدرسهای در میناب هدف قرار گرفته، اولین تصویری که به ذهنم رسید، کودکانی بودند که تازه میخواستند الفبا یاد بگیرند. همانهایی که قرار بود فردا صبح با کیف و مداد راهی مدرسه شوند، اما در میان خروارها خاک به خواب ابدی رفتند.»
شعر و شهادت در نگاه این شاعر نوجوان چنان درهمتنیده شده که او حمله دشمن را عامل تولد آثار ماندگار میداند. وی در این زمینه قطعهای از سروده خود را با عنوان «چند آرزو و جشن الفبا» روایت کرد که در آن به تلخی و شیرینی همزمان این حادثه اشاره شده است: «چند آرزو و جشن الفبا و چند چادر نماز گلگلی / خروارها خاک را بغل کردهاند».
مادرانی که «نقش بسته از سرو» شدند
بخشی از روایت عظمایی به ابعاد زنانه و مادرانه فاجعه میناب اختصاص دارد. او با تحسین ایستادگی مادران شهدای این حادثه گفت: «آنچه برای من عمیقتر از همه چیز بود، مادرانی بودند که عکس فرزندان شهیدشان را در بغل گرفتند و نقش بسته از سرو شدند. مادرانی که یک روز صبح، فرزندشان رفت و دیگر برنگشت.»
این شاعر هرمزگانی با اشاره به تقابل «خواب عشق» و «بیداری موشکها» در سرودههایش، هشدار داد که دشمن همچنان بیدار است و غفلت ممکن است منجر به تکرار تلخ حوادثی چون میناب شود. او از خونخواهی کودکان میناب نه از روی کینه، بلکه به عنوان «مسئولیتی در برابر آن همه بیداری» یاد کرد.
پیام قاطع به آمریکا و اسرائیل: شعر از موشک ماندگارتر است
نیایش عظمایی در بخش پایانی سخنان خود با لحنی قاطع خطاب به آمریکا و اسرائیل گفت: «آنها فکر میکنند با زدن یک مدرسه، یک نسل را میترسانند. اما نمیدانند که در این سرزمین، هر مدرسه بمبارانشده، یک دانشگاه برای “چگونه مُردنهای سربلند” میشود.»
وی افزود: «شعر و شهادت در برابر موشکهای دشمن تا ابد ایستادگی خواهد کرد. آمریکا و اسرائیل نمیتوانند نسل ما را بترسانند، چون هر موشک آنها یک شعر به دنیا میآورد و شعر، از هر موشکی ماندگارتر است.» این شاعر نوجوان در پایان، با سپاس از کودکان میناب به خاطر هدیه «عزت و اقتدار» به استان هرمزگان و کشورش، تأکید کرد که تکرار نام شهدا در شعرها، راهی برای ماندگاری و فراموشنشدن آنان است.
**مرتضی تبسمی**
**خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی**
مرتضی تبسمی روزنامهنگار و خبرنگار میدانی با بیش از دوازده سال تجربه حرفهای در رسانههای مکتوب و دیجیتال است. گستره فعالیت وی عمدتاً در حوزههای رفاه اجتماعی، تأمین اجتماعی، بازار کار، آسیبهای شهری و سبک زندگی طبقه متوسط شهری متمرکز بوده و گزارشهای متعددی در این زمینهها از او منتشر شده است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی روزنامهنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. تسلط وی بر روشهای مستندسازی اجتماعی و مصاحبه با اقشار مختلف جامعه، روی کارش امضایی از عمق و دقت مینهد.
**سوابق حرفهای**
تبسمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ با همکاری در هفتهنامههای محلی آغاز کرد و به تدریج به عنوان خبرنگار و گزارشگر در روزنامههای سراسری مشغول به کار شد. گزارشهای مستند و میدانی او از مناطق حاشیهنشین تهران، مشکلات بازنشستگان تأمین اجتماعی و مسائل کارگران ساختمانی در چندین رویداد رسانهای مورد توجه قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی فعالیت میکند. در این مدت، ارتباط مستمر او با نهادهایی چون سازمان تأمین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تشکلهای کارگری، منبعی معتبر برای اخبار حوزه تخصصی وی به شمار میآید.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی تبسمی در پوشش اخبار تأمین اجتماعی، بازار کار، بیمه، بازنشستگی، مسکن، آسیبهای اجتماعی شهری و سبک زندگی طبقات مختلف جامعه است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی میدانی، مستندنگاری مشکلات مردمی و مصاحبه با اقشار تأثیرپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد تبسمی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مداوم، گفتوگوی مستقیم با مردم عادی و مسئولان محلی، اعتبارسنجی اخبار و مستندات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر حفظ کرامت انسانی سوژهها، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با رفاه اجتماعی و مطالبات صنفی مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– برنده جایزه بهترین گزارش اجتماعی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰)
– لوح تقدیر از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای پوشش مسائل بازنشستگان (۱۴۰۱)
– نامزد دریافت جایزه روزنامهنگاری تحقیقی برای گزارش «کارگران ساختمانی؛ بدون قرارداد و بدون بیمه» (۱۴۰۲)
