آخرین بروزرسانی در 30 ژوئن, 2025 توسط مرتضی تبسمی
هر ساله در جهان حدود ۸۰ میلیون تُن پوسته تخممرغ به عنوان زباله دور ریخته میشود؛ ضایعاتی که نهتنها بوی ناخوشایندی دارند، بلکه در صورت مدیریت نادرست میتوانند منبعی برای انتشار بیماری باشند. اما اکنون یک هنرمند سرامیککار در نیوهیون آمریکا با همکاری یک دانشمند مواد از دانشگاه ییل، راهی خلاقانه برای تبدیل این زبالهها به لعاب سرامیکی پایدار یافتهاند.
کیارا ماتوس، هنرمند فعال در حوزه سرامیک، زمانی که از حجم بالای ضایعات پوسته تخممرغ مطلع شد، به این فکر افتاد که آیا میتوان از این ماده به عنوان جایگزینی برای کربنات کلسیم در لعابهای سنتی استفاده کرد؟ چرا که پوسته تخممرغ حاوی حدود ۹۵ درصد کربنات کلسیم است؛ همان مادهای که در تولید لعابهای سرامیکی کاربرد دارد.
او برای بررسی این ایده با دکتر یان شرورز، استاد مهندسی مکانیک و علوم مواد در دانشگاه ییل، تماس گرفت. این همکاری منجر به آغاز پروژهای شد که در آن هنر سنتی سفالگری با علم روز ترکیب شد.
در فرآیند تولید لعاب، ابتدا پوستههای تخممرغ تا دمای ۴۲۷ درجه سانتیگراد حرارت داده شدند تا مواد آلی آنها حذف شود. سپس این پوستهها در آسیاب گلولهای به پودر تبدیل شدند. دو نوع لعاب تهیه شد: یکی با استفاده از پودر پوسته تخممرغ و دیگری با کربنات کلسیم معدنی به عنوان نمونه کنترل.
ماتوس این لعابها را روی ظروف سرامیکی اعمال کرد و آنها را از نظر ظاهری، دوام و عملکرد مورد آزمایش قرار داد. نتایج نشان داد که لعاب تهیهشده از پوسته تخممرغ نهتنها از نظر درخشندگی و زیبایی با لعاب سنتی برابری میکند، بلکه در آزمونهای مقاومت در برابر خراش و شستوشوی مکرر در ماشین ظرفشویی نیز عملکردی مشابه یا حتی بهتر داشت.
او میگوید: «این لعاب بافتی صافتر، رنگی دلنشینتر و حبابهای کمتری دارد. به همین دلیل تصمیم گرفتهام تمام تولیداتم را با این لعاب جدید ادامه دهم.»
ماتوس اکنون پوستههای تخممرغ را از نانوایی همسرش و یک رستوران محلی که از ظروف سرامیکی او استفاده میکند، تأمین میکند. او امیدوار است این روش پایدار در سطح وسیعتری مورد استفاده قرار گیرد.

به گفته او، «سرامیک یکی از ماندگارترین ساختههای بشر است. چه بهتر که بتوانیم زبالهای شکننده و بیارزش را به مادهای بادوام و مفید تبدیل کنیم.»

**مرتضی تبسمی**
**خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی**
مرتضی تبسمی روزنامهنگار و خبرنگار میدانی با بیش از دوازده سال تجربه حرفهای در رسانههای مکتوب و دیجیتال است. گستره فعالیت وی عمدتاً در حوزههای رفاه اجتماعی، تأمین اجتماعی، بازار کار، آسیبهای شهری و سبک زندگی طبقه متوسط شهری متمرکز بوده و گزارشهای متعددی در این زمینهها از او منتشر شده است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی روزنامهنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. تسلط وی بر روشهای مستندسازی اجتماعی و مصاحبه با اقشار مختلف جامعه، روی کارش امضایی از عمق و دقت مینهد.
**سوابق حرفهای**
تبسمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ با همکاری در هفتهنامههای محلی آغاز کرد و به تدریج به عنوان خبرنگار و گزارشگر در روزنامههای سراسری مشغول به کار شد. گزارشهای مستند و میدانی او از مناطق حاشیهنشین تهران، مشکلات بازنشستگان تأمین اجتماعی و مسائل کارگران ساختمانی در چندین رویداد رسانهای مورد توجه قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی فعالیت میکند. در این مدت، ارتباط مستمر او با نهادهایی چون سازمان تأمین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تشکلهای کارگری، منبعی معتبر برای اخبار حوزه تخصصی وی به شمار میآید.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی تبسمی در پوشش اخبار تأمین اجتماعی، بازار کار، بیمه، بازنشستگی، مسکن، آسیبهای اجتماعی شهری و سبک زندگی طبقات مختلف جامعه است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی میدانی، مستندنگاری مشکلات مردمی و مصاحبه با اقشار تأثیرپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد تبسمی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مداوم، گفتوگوی مستقیم با مردم عادی و مسئولان محلی، اعتبارسنجی اخبار و مستندات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر حفظ کرامت انسانی سوژهها، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با رفاه اجتماعی و مطالبات صنفی مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– برنده جایزه بهترین گزارش اجتماعی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰)
– لوح تقدیر از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای پوشش مسائل بازنشستگان (۱۴۰۱)
– نامزد دریافت جایزه روزنامهنگاری تحقیقی برای گزارش «کارگران ساختمانی؛ بدون قرارداد و بدون بیمه» (۱۴۰۲)








