آخرین بروزرسانی در 27 سپتامبر, 2025 توسط مرتضی تبسمی
بسیاری از آموزشهای دانشگاهی امروز به دلیل عدم تطابق با نیاز بازار کار بازدهی لازم را ندارند و به اتلاف منابع منجر میشوند. آموزش مهارتی تقاضامحور قادر است نیروی کار را سریعاً آماده بازار کند، اشتغالزایی را افزایش دهد و ایران را به هاب آموزش مهارتی در منطقه تبدیل نماید. این متن ضمن بازنویسی خبر، دلایل، فرصتها و راهکارهای عملی برای توسعه آموزش مهارتی را پیشنهاد میدهد.
چالش تطابق آموزش دانشگاهی و ضرورت آموزش مهارتی
بخش قابل توجهی از آموزشهای دانشگاهی فعلی با نیازهای واقعی صنایع و بازار کار تطابق ندارد و نتیجه آن بروز فارغالتحصیلان بدون مهارت قابل اشتغال است، یعنی اتلاف سرمایههای انسانی و مالی. در مقابل، آموزش مهارتی که بر پایه نیاز کارفرما و بازار تنظیم شده باشد، توان آمادهسازی سریع نیروی کار را دارد و بازدهی اقتصادی بالاتری ارائه میدهد. تغییر دیدگاه جامعه نسبت به مسیرهای مهارتی و ارتقای جایگاه آموزش مهارتی از نظر فرهنگی و رفاهی از پیششرطهای موفقیت است.
ظرفیتها و مسیرهای تبدیل ایران به هاب آموزش مهارتی منطقه
کشور ما ظرفیت تبدیل شدن به مرکز آموزش مهارتی منطقه را دارد؛ بهویژه مناطق صنعتی مانند استان مرکزی که میتوانند مراکز پیشتاز آموزش مهارتی شوند. استفاده هدفمند از منابع مسئولیت اجتماعی شرکتها برای تجهیز مراکز، گنجاندن دورههای مرتبط با اقتصاد دیجیتال و فناوریهای نوین، و اعزام مربیان به برنامههای مشترک بینالمللی، نمونههایی از اقداماتی است که مسیر را هموار میکند. آمارهای موجود نشان میدهد سالانه حدود ۱.۵ میلیون نفر در دورههای آموزشی مهارتی شرکت میکنند و نزدیک به ۲ میلیون نفر در دورههای سنجشی گواهی مهارت دریافت میکنند، بنابراین با تمرکز بر کیفیت و تطابق میتوان اثرگذاری را بهشدت افزایش داد. اجرای زیستبوم مهارتی سهجانبه بین کارفرما، مهارتآموز و دولت، بهویژه از طریق کنسرسیومهای استانی، میتواند نرخ اشتغال مهارتآموختگان را بهصورت چشمگیر ارتقا دهد.
راهکارهای عملی برای گسترش آموزش مهارتی
- تدوین نظام ملی آمایش مهارتی و استفاده از نتایج آن برای طراحی دورههای تقاضامحور بهصورت منطقهای.
- جذب و تخصیص منابع مسئولیت اجتماعی صنایع برای نوسازی و تجهیز مراکز فنی و حرفهای و پشتیبانی از دورههای پیشرفته در اقتصاد دیجیتال و فناوریهای نو.
جمعبندی
گسترش و ارتقای آموزش مهارتی راهکار مؤثری برای کاهش بیکاری، جلوگیری از اتلاف منابع آموزشی و تقویت اقتصاد ملی است. با همسوسازی اهداف دولت، صنعت و نهادهای آموزشی، استفاده از منابع CSR و تمرکز بر دورههای تقاضامحور، ایران میتواند نقش هاب آموزش مهارتی در منطقه را به دست آورد و نیروی کار آماده و قابلصادراتی برای بازارهای بینالمللی تربیت کند.
**مرتضی تبسمی**
**خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی**
مرتضی تبسمی روزنامهنگار و خبرنگار میدانی با بیش از دوازده سال تجربه حرفهای در رسانههای مکتوب و دیجیتال است. گستره فعالیت وی عمدتاً در حوزههای رفاه اجتماعی، تأمین اجتماعی، بازار کار، آسیبهای شهری و سبک زندگی طبقه متوسط شهری متمرکز بوده و گزارشهای متعددی در این زمینهها از او منتشر شده است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی روزنامهنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. تسلط وی بر روشهای مستندسازی اجتماعی و مصاحبه با اقشار مختلف جامعه، روی کارش امضایی از عمق و دقت مینهد.
**سوابق حرفهای**
تبسمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ با همکاری در هفتهنامههای محلی آغاز کرد و به تدریج به عنوان خبرنگار و گزارشگر در روزنامههای سراسری مشغول به کار شد. گزارشهای مستند و میدانی او از مناطق حاشیهنشین تهران، مشکلات بازنشستگان تأمین اجتماعی و مسائل کارگران ساختمانی در چندین رویداد رسانهای مورد توجه قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی فعالیت میکند. در این مدت، ارتباط مستمر او با نهادهایی چون سازمان تأمین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تشکلهای کارگری، منبعی معتبر برای اخبار حوزه تخصصی وی به شمار میآید.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی تبسمی در پوشش اخبار تأمین اجتماعی، بازار کار، بیمه، بازنشستگی، مسکن، آسیبهای اجتماعی شهری و سبک زندگی طبقات مختلف جامعه است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی میدانی، مستندنگاری مشکلات مردمی و مصاحبه با اقشار تأثیرپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد تبسمی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مداوم، گفتوگوی مستقیم با مردم عادی و مسئولان محلی، اعتبارسنجی اخبار و مستندات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر حفظ کرامت انسانی سوژهها، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با رفاه اجتماعی و مطالبات صنفی مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– برنده جایزه بهترین گزارش اجتماعی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰)
– لوح تقدیر از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای پوشش مسائل بازنشستگان (۱۴۰۱)
– نامزد دریافت جایزه روزنامهنگاری تحقیقی برای گزارش «کارگران ساختمانی؛ بدون قرارداد و بدون بیمه» (۱۴۰۲)
