آخرین بروزرسانی در 20 ژانویه, 2025 توسط مرتضی تبسمی
هوش مصنوعی، این غول تکنولوژیکی که در بسیاری از حوزهها به مرزهای جدیدی دست یافته است، در مواجهه با پیچیدگیهای تاریخ به چالش کشیده شده است. پژوهشی جدید نشان داده که مدلهای زبانی بزرگی مانند GPT-4، با وجود تواناییهای چشمگیر خود، در پاسخ به پرسشهای تاریخی عملکردی بسیار ضعیف دارند.
در این پژوهش، محققان با استفاده از یک معیار جدید به نام Hist-LLM، مدلهای مختلف هوش مصنوعی را در برابر بانک اطلاعات گستردهای از دانش تاریخی قرار دادند. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که حتی پیشرفتهترین مدلها مانند GPT-4 نیز در پاسخ به پرسشهای تاریخی پیچیده، دقت بسیار پایینی دارند و اغلب به اشتباه متوسل میشوند.
دلایل این ناکامیها را میتوان در چند عامل جستجو کرد. اول اینکه مدلهای زبانی بزرگ بر اساس دادههای عظیمی آموزش میبینند که ممکن است حاوی اطلاعات نادرست یا مغرضانه باشد. دوم اینکه این مدلها در درک مفاهیم پیچیده تاریخی و روابط علی و معلولی بین رویدادهای مختلف، با محدودیت مواجه هستند. سوم اینکه این مدلها اغلب به دنبال الگوهای آماری ساده در دادهها هستند و ممکن است از پیچیدگیها و استثنائات تاریخی غافل شوند.
یکی از دلایل اصلی این مشکل، تفاوت بین زبان طبیعی و زبان تاریخ است. زبان تاریخ، زبانی است که برای توصیف رویدادهای پیچیده و چند وجهی به کار میرود و نیازمند درک عمیقی از زمینه تاریخی و فرهنگی است. در حالی که مدلهای زبانی بزرگ در پردازش زبان طبیعی بسیار ماهر هستند، اما هنوز در درک پیچیدگیهای زبان تاریخ ناتوان هستند.
این پژوهش نشان میدهد که اگرچه هوش مصنوعی میتواند در بسیاری از حوزهها به ما کمک کند، اما هنوز جایگزین انسان در همه زمینهها نیست. تاریخ، با پیچیدگیها و ظرافتهای خود، همچنان نیازمند ذهن کنجکاو و توانایی تفکر انتقادی انسان است.
با این حال، این به معنای پایان راه برای هوش مصنوعی در حوزه تاریخ نیست. محققان امیدوارند با بهبود مدلها و ارائه دادههای آموزشی با کیفیتتر، بتوان به نتایج بهتری دست یافت. همچنین میتوان از هوش مصنوعی برای کمک به مورخان در انجام پژوهشهای خود استفاده کرد. به عنوان مثال، هوش مصنوعی میتواند به مورخان کمک کند تا منابع تاریخی را جستجو کرده و اطلاعات مرتبط را استخراج کنند.
در نهایت، این پژوهش به ما یادآوری میکند که هوش مصنوعی ابزاری قدرتمند است، اما باید با احتیاط و آگاهی از محدودیتهای آن استفاده شود. تاریخ، به عنوان یک رشته پیچیده و چند وجهی، نیازمند درک عمیق از انسان و جامعه است و این چیزی است که هوش مصنوعی در حال حاضر قادر به ارائه آن نیست.
با احترام ، مجله خبری جوان آنلاین
**مرتضی تبسمی**
**خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی**
مرتضی تبسمی روزنامهنگار و خبرنگار میدانی با بیش از دوازده سال تجربه حرفهای در رسانههای مکتوب و دیجیتال است. گستره فعالیت وی عمدتاً در حوزههای رفاه اجتماعی، تأمین اجتماعی، بازار کار، آسیبهای شهری و سبک زندگی طبقه متوسط شهری متمرکز بوده و گزارشهای متعددی در این زمینهها از او منتشر شده است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی روزنامهنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. تسلط وی بر روشهای مستندسازی اجتماعی و مصاحبه با اقشار مختلف جامعه، روی کارش امضایی از عمق و دقت مینهد.
**سوابق حرفهای**
تبسمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ با همکاری در هفتهنامههای محلی آغاز کرد و به تدریج به عنوان خبرنگار و گزارشگر در روزنامههای سراسری مشغول به کار شد. گزارشهای مستند و میدانی او از مناطق حاشیهنشین تهران، مشکلات بازنشستگان تأمین اجتماعی و مسائل کارگران ساختمانی در چندین رویداد رسانهای مورد توجه قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی فعالیت میکند. در این مدت، ارتباط مستمر او با نهادهایی چون سازمان تأمین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تشکلهای کارگری، منبعی معتبر برای اخبار حوزه تخصصی وی به شمار میآید.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی تبسمی در پوشش اخبار تأمین اجتماعی، بازار کار، بیمه، بازنشستگی، مسکن، آسیبهای اجتماعی شهری و سبک زندگی طبقات مختلف جامعه است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی میدانی، مستندنگاری مشکلات مردمی و مصاحبه با اقشار تأثیرپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد تبسمی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مداوم، گفتوگوی مستقیم با مردم عادی و مسئولان محلی، اعتبارسنجی اخبار و مستندات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر حفظ کرامت انسانی سوژهها، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با رفاه اجتماعی و مطالبات صنفی مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– برنده جایزه بهترین گزارش اجتماعی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰)
– لوح تقدیر از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای پوشش مسائل بازنشستگان (۱۴۰۱)
– نامزد دریافت جایزه روزنامهنگاری تحقیقی برای گزارش «کارگران ساختمانی؛ بدون قرارداد و بدون بیمه» (۱۴۰۲)
