آخرین بروزرسانی در 19 فوریه, 2025 توسط مرتضی تبسمی
سرقت از منازل با استفاده از فلزیاب و طلایاب یکی از موضوعات بحثبرانگیز در میان مردم است. برای اولین بار در سال ۱۳۹۵، گزارشی منتشر شد که نشان میداد در یکی از مناطق تهران، سارقان با بهکارگیری دستگاه فلزیاب اقدام به دزدی طلا و جواهرات کردهاند. این خبر موجی از نگرانی را در میان شهروندان ایجاد کرد، هرچند که صحت و سقم آن به طور دقیق تأیید یا رد نشد.
گروه توسعه و تحقیق شرکت آلفا الکترونیک، بهعنوان بزرگترین مجموعه فعال در حوزه تولید و فروش دستگاههای فلزیاب در ایران، با استناد به نظرات کارشناسان داخلی و خارجی، اطلاعات جامعی درباره این موضوع گردآوری کرده است. در این مقاله تلاش کردهایم عملکرد فلزیاب، طلایاب، گنج یاب و شعاعزنها را بهصورت دقیق بررسی کنیم و نشان دهیم که چنین ادعایی چیزی جز یک شایعه نیست. با ما همراه باشید تا در ادامه یک مطلب آموزنده و مفید را مطالعه کنید.
بهطور کلی، در حوزه گنج یابی و طلایابی، دو سیستم اصلی مورد استفاده قرار میگیرد:
1. سیستمهای نقطهزن(مانند طلایاب، فلزیاب و گنج یاب)
2. سیستمهای شعاعزن
عملکرد دستگاههای فلزیاب، طلایاب و گنج یاب
مکانیسم عملکرد این دستگاهها نسبتا ساده است. فلزیابها با استفاده از حسگرهای پیشرفته، ارتعاشات و نشانههای اهداف فلزی را شناسایی کرده و موقعیت آنها را مشخص میکنند. بهعنوان مثال، طلایاب و گنج یاب ها از طریق امواج الکترومغناطیسی و با تشخیص عواملی مانند دما، جریان الکتریکی، میدان مغناطیسی و فشار، تفاوتهای محیطی را شناسایی کرده و موقعیت فلزات گرانبها را تعیین میکنند.
این دستگاهها از اجزایی مانند لوپ (کویل) یا دیسک جستجوگر تشکیل شدهاند و در مدلهای مختلفی طراحی و تولید میشوند. دستگاههای نقطهزن که قابلیت تفکیک فلزات مختلف را دارند، طلایاب و گنج یاب نامیده میشوند. در مقابل، اگر یک فلزیاب علاوه بر نقطهزنی، توانایی تشخیص و جداسازی فلزات ارزشمند از فلزات بیارزش را نیز داشته باشد، به آن فلزیاب گفته میشود.
عملکرد سیستمهای شعاعزن یا ردیاب
سیستمهای شعاعزن یا ردیاب در مدلهای مختلفی تولید میشوند، اما عملکرد آنها همراه با خطای زیادی است. به همین دلیل، کار با این دستگاهها نیاز به تمرین و تجربه کافی دارد. این سیستمها به دو دسته ردیابهای فرکانسی و ردیابهای یونی تقسیم میشوند.
ردیابهای یونی
این نوع شعاعزنها تنها قادر به شناسایی طلای قدیمی هستند که فرآیند یونیزه شدن را پشت سر گذاشته باشد. در واقع، طلا باید بیش از ۱۰۰ سال در زیر خاک، در تماس با اکسیژن و رطوبت قرار گرفته باشد تا بتواند یونیزه شود و توسط این دستگاه شناسایی گردد. تا به امروز، هیچ فردی موفق نشده است با استفاده از ردیاب یونی به کشف گنج دست یابد!
ردیابهای فرکانسی
نوع دوم ردیابها، سیستمهای شعاعزن فرکانسی هستند که تنها در محیطهای عاری از هرگونه فلزات دیگر عملکرد بهتری دارند. اما این سیستمها نمیتوانند محل دقیق فلز را مشخص کنند و فقط یک محدوده تقریبی را تخمین میزنند. بهعنوان مثال، اگر طلا در داخل منزل و داخل یک قاب فلزی قرار داشته باشد، هیچ شعاعزنی قادر به شناسایی آن نخواهد بود! بنابراین، بر خلاف تصورات عمومی، این سیستمها از دقت بالایی برخوردار نیستند و نمیتوانند جای دقیق اهداف را مشخص کنند.
فلزیابها در چه مناطقی کار میکنند؟
کاربرد طلایاب و فلزیاب بسیار گسترده است و در زمینههای مختلفی مانند پزشکی، صنایع دفاعی و کاوشهای باستانشناسی مورد استفاده قرار میگیرد.
فلزیابها در طول زمان توسعه یافتهاند و در محیطهای متنوعی قابل استفاده هستند، از جمله:
زمینهای کشاورزی: برای یافتن اشیای مدفونشده
سواحل و دریاها: جهت کشف سکهها و جواهرات گمشده
مناطق کوهستانی و صخرهای: برای شناسایی معادن و گنجهای باستانی
مناطق تاریخی و باستانی: برای کشف آثار قدیمی و باارزش
ساختمانها و محیطهای صنعتی: برای تشخیص لولهها و کابلهای مدفون
بهطور کلی، فلزیابها و طلایابها با هدف شناسایی و تفکیک فلزات مختلف در محیطهای مختلف به کار گرفته میشوند و با پیشرفت تکنولوژی، عملکرد آنها بهبود چشمگیری یافته است.
تاریخچه و کاربردهای فلزیابها
فلزیاب و گنج یاب ها در ابتدا برای تشخیص محل گلولهها در بدن انسان اختراع شدند. این دستگاهها در آغاز تنها برای مکانیابی قطعات فلزی طراحی شده بودند، اما با گذشت زمان و توسعه فناوری، کاربردهای گستردهتری پیدا کردند. یکی از مهمترین تحولات تاریخی در استفاده از فلزیابها، نقش آنها در حوزه بهداشت و درمان بود. پس از آن، محققان دریافتند که این دستگاهها را میتوان بهبود بخشید و در زمینههای بیشتری به کار گرفت.
پس از حوزه پزشکی، فلزیابها و گنج یابها در مواردی مانند:
- یافتن اشیای ارزشمند متعلق به افراد متوفی
- کشف گنجینهها و آثار تاریخی در مناطق پس از جنگ
به کار گرفته شدند. با افزایش اهمیت این دستگاهها در طول تاریخ، از آنها برای شناسایی مینهای زمینی در دوران جنگ استفاده شد. امروزه نیز فلزیابها نقش حیاتی در صنایع دفاعی دارند و برای ردیابی مینها و بمبهای مدفون مورد استفاده قرار میگیرند. علاوه بر این، فلزیابها که برای مدت طولانی در میدانهای جنگ به کار میرفتند، بعدها در زمینههایی مانند نقشهبرداری نیز مورد استفاده قرار گرفتند و همچنان در حال توسعه و پیشرفت هستند.
نقش فلزیابها در باستانشناسی و کشف آثار تاریخی
علاوه بر سایر کاربردها، مهمترین حوزه استفاده از گنج یاب و طلایابها، مطالعات باستانشناسی است. این دستگاهها نقش کلیدی در کشف آثار تاریخی و حفاظت از میراث فرهنگی ایفا میکنند.
اهمیت فلزیاب و طلایاب ها در باستانشناسی:
- شناسایی و کشف اتاقکها و تونلهای مدفونشده
- یافتن سکهها، مجسمهها و اشیای ارزشمند باستانی
- کمک به بازسازی تمدنهای گمشده و مستندسازی تاریخ
بسیاری از آثار ارزشمندی که امروزه در موزهها نگهداری میشوند، با استفاده از فلزیابها کشف شدهاند. این دستگاهها به باستانشناسان کمک میکنند تا بدون تخریب محیط، مکانهای تاریخی را بررسی کرده و بقایای تمدنهای گذشته را از دل خاک بیرون آورند.
آیا سرقت منازل با فلزیاب امکانپذیر است؟
استفاده از فلزیاب و گنج یاب در داخل خانه به دلیل وجود سازههای فلزی مانند تیرآهنهای سقف، کف و ستونهای دیوارها، دقت و کارایی بالایی ندارد. این دستگاهها برای محیطهای باز طراحی شدهاند و در فضاهای بسته، امواج آنها دچار تداخل شده و عملکرد دقیق خود را از دست میدهند.
فلزیاب ها و طلایاب های حرفهای عمدتاً برای شناسایی فلزات گرانبها در زمینهای وسیع و کاوشهای باستانی طراحی شدهاند. این دستگاهها برای کشف گنج و فلزات دفنشده در عمق خاک و زمینهای ناهموار بسیار دقیق و کاربردی هستند. بنابراین، ادعای استفاده از فلزیاب برای سرقت منازل، بیش از آنکه یک واقعیت باشد، یک شایعه بیاساس است.
محدودیتهای استفاده از گنج یاب در محیطهای بسته
تمامی دستگاههای گنج یابی از جمله طلایاب، فلزیاب، ردیاب و اسکنرها بهطور خاص برای کاوش در مناطق باستانی و زمینهای باز که فاقد فلزات مدرن هستند، طراحی شدهاند.
در محیطهای بسته مانند منازل، عملکرد این دستگاهها به دلیل وجود موانع فلزی متعدد از جمله:
- میلگرد و تیرآهن در سازه ساختمان
- پنجرهها و درهای فلزی
- وسایل و اشیای فلزی در محیط
دچار کاهش دقت و تداخل امواج میشود. برای اینکه یک فلزیاب طلایاب و یا گنج یاب بتواند عملکرد مناسبی داشته باشد، باید حداقل دو متر از این فلزات مزاحم فاصله داشته باشد، در غیر این صورت نتیجه قابل اعتمادی ارائه نخواهد کرد.
چرا گنج یاب ها قادر به شناسایی طلا در منازل نیستند؟
اگر یک کیلوگرم طلا را در داخل یک کمد چوبی، کنار پنجره یا سایر اشیای فلزی قرار دهیم، دستگاه فلزیاب، طلایاب یا گنج یاب قادر به شناسایی آن نخواهد بود. دلیل این موضوع این است که پالسهای ارسالی از دستگاه، ابتدا به نزدیکترین فلز برخورد کرده و اجازه نمیدهند که امواج به طلای موردنظر برسد.
✅ برای اینکه دستگاه بتواند طلا را شناسایی کند، باید حداقل دو متر از هرگونه فلز دیگر فاصله داشته باشد
✅ در خانههای امروزی که سازههای آن عمدتاً فلزی هستند، این شرایط تقریباً غیرممکن است
✅ فلزیابها برای محیطهای باز و بدون موانع فلزی طراحی شدهاند و در فضاهای بسته دقت لازم را ندارند
راهکار پیشنهادی برای محافظت از جواهرات و طلا
🔹 کارشناسان شرکت آلفا الکترونیک توصیه میکنند که طلا و جواهرات خود را داخل یک جعبه فلزی قرار دهید
🔹 این روش باعث میشود که دستگاههای فلزیاب، در صورت جستجو، کل جعبه فلزی را بهعنوان یک فلز معمولی شناسایی کنند و محتویات داخل آن قابل تشخیص نباشد
🔹 همچنین نگهداری طلا در یک محل امن و دور از دسترس سارقان، بهترین روش حفاظتی است
نتیجهگیری
در نهایت، اگرچه فلزیاب ها ممکن است در خانهها قابل استفاده باشند، اما به دلیل وجود عوامل مختلف مانند فلزات ساختاری و تداخل امواج، دستیابی به نتایج دقیق و کارآمد در محیطهای بسته دشوار است. مناطق باز و بدون موانع فلزی، مناسبترین مکانها برای استفاده از فلزیابها هستند. اگرچه استفاده از طلایاب یا گنج یاب در خانه ممکن است، برای یافتن طلا یا فلزات باید از آن بهدرستی استفاده کرده و مراقب تداخلات باشیم.
در نهایت، ادعای سرقت منازل با فلزیاب امکانپذیر نبوده و تنها در شرایط خاصی که دستگاه بهطور دقیق عمل کند، ممکن است نتیجه بدهد. برای اطمینان خاطر ۱۰۰% از محافظت از جواهرات، پیشنهاد میشود که آنها را در داخل یک جعبه فلزی قرار داده و در مکانی امن دور از دسترس سارقین نگهداری کنید.
قابل توجه : این مقاله یک رپورتاژ آگهی است و انتشار این مقاله در وبسایت به معنی تایید آن نمی باشد. مسئولیت این محتوا و صحت آن بر عهده سفارش دهنده می باشد و جوان آنلاین مسئولیتی در این خصوص ندارد.
**مرتضی تبسمی**
**خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی**
مرتضی تبسمی روزنامهنگار و خبرنگار میدانی با بیش از دوازده سال تجربه حرفهای در رسانههای مکتوب و دیجیتال است. گستره فعالیت وی عمدتاً در حوزههای رفاه اجتماعی، تأمین اجتماعی، بازار کار، آسیبهای شهری و سبک زندگی طبقه متوسط شهری متمرکز بوده و گزارشهای متعددی در این زمینهها از او منتشر شده است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی روزنامهنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. تسلط وی بر روشهای مستندسازی اجتماعی و مصاحبه با اقشار مختلف جامعه، روی کارش امضایی از عمق و دقت مینهد.
**سوابق حرفهای**
تبسمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ با همکاری در هفتهنامههای محلی آغاز کرد و به تدریج به عنوان خبرنگار و گزارشگر در روزنامههای سراسری مشغول به کار شد. گزارشهای مستند و میدانی او از مناطق حاشیهنشین تهران، مشکلات بازنشستگان تأمین اجتماعی و مسائل کارگران ساختمانی در چندین رویداد رسانهای مورد توجه قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی فعالیت میکند. در این مدت، ارتباط مستمر او با نهادهایی چون سازمان تأمین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تشکلهای کارگری، منبعی معتبر برای اخبار حوزه تخصصی وی به شمار میآید.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی تبسمی در پوشش اخبار تأمین اجتماعی، بازار کار، بیمه، بازنشستگی، مسکن، آسیبهای اجتماعی شهری و سبک زندگی طبقات مختلف جامعه است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی میدانی، مستندنگاری مشکلات مردمی و مصاحبه با اقشار تأثیرپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد تبسمی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مداوم، گفتوگوی مستقیم با مردم عادی و مسئولان محلی، اعتبارسنجی اخبار و مستندات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر حفظ کرامت انسانی سوژهها، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با رفاه اجتماعی و مطالبات صنفی مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– برنده جایزه بهترین گزارش اجتماعی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰)
– لوح تقدیر از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای پوشش مسائل بازنشستگان (۱۴۰۱)
– نامزد دریافت جایزه روزنامهنگاری تحقیقی برای گزارش «کارگران ساختمانی؛ بدون قرارداد و بدون بیمه» (۱۴۰۲)
