آخرین بروزرسانی در 17 آگوست, 2024 توسط مرتضی تبسمی

تفاوت پایپ (PIPE) با تیوب (TUBE) چیست؟

عواملی مانند قطر خارجی، ضخامت دیواره، میزان جریان سیال ، اهمیت جنس سیال، میزان خورندگی، میزان فشار کاری، میزان دمای کاری مواردی هستند که در انتخاب این دو در طراحی یک تجهیز صنعتی بسیار حساس و کارآمد هستند.

لوله ها عمدتاً برای حمل سیالات و گازها بدون توجه به صنعتی که در آن مستقر می شوند طراحی شده اند. تیوب ها نیز می‌توانند مایعات و گازها را انتقال دهند، اما معمولاً برای صنایع حساس تری نسبت به لوله ها، از جمله صنایع پزشکی، هوافضا، نظامی، صنایع حرارتی و برودتی و… تولید می شوند.

پایپ(PIPE)   :

پایپ ها / لوله‌ها معمولاً دارای قطرها و ضخامت‌های معینی هستند و برای انتقال مواد به صورت عمومی به کار می‌روند. طراحی و ساخت لوله‌های استیل بدون درز برای انتقال سیالات و گازهای فشرده، سیالات خوراکی، و یا در کاربردهای صنعتی و ساختمانی که نیاز به مقاومت بالا در برابر فشار و دما دارند، استفاده می‌شوند.

* لوله ها در کاربردهایی که نیاز به دوام و استحکام بالا دارد بهتر عمل می کنند. لوله ها قوی تر از تیوب ها هستند.

* مقطع لوله ها به شکل دایره است.

* نحوه نام گذاری پایپ/ Pipe چگونه است؟

– قطر خارجی لوله(Outside Diameter)  به اختصار( OD )

– قطر داخلی لوله( Inside Diameter )  به اختصار( ID )

– ضخامت دیواره (Wall Thickness) به اختصار ( WT )

– طول شاخه لوله(Length)  به اختصار  (L)

– رده لوله ( Schedule) به اختصار  (SCH)

* قطر اسمی لوله (Nominal Pipe Size) NPS

– قطر اسمی/ نامی لوله تنها یک عدد بدون بعد است که اندازه قطر سوراخ لوله را مشخص می کند.

– قطر اسمی لوله فقط به قطر خارجی لوله (OD) اشاره دارد که آن را تاحدودی مبهم نیز می کند. برای مثال لوله با (NPS = 2 inch) به تمام لوله هایی اطلاق  می گردد که قطر خارجی آن ها (OD = 2.375 inch)  یا(OD = 60.3 mm)  است صرف نظر از ضخامت دیواره و قطر داخلی لوله.

– در بازار ایران فروشندگان اصطلاح پشت به پشت لوله را برای تائید سایز لوله با خریدار استفاده می کنند.

– قطر اسمی لوله (NPS) را هم میتوان بر اساس( اینچ / واحد ایزو ) و هم بر اساس (میلیمتر / واحد متریک) بیان کرد.

برای مثال قبل (NPS = 2 inch)  برابر (NPS = 50 mm) است.

مهندسان و طراحان در طراحی سیستم‌های لوله‌کشی از پارامتری به نام پارامتر اسکجول (SCHEDULE) استفاده می‌کنند.

این پارامتر ضمن تعیین ضخامت دیواره لوله، به آن‌ها کمک می‌کند تا لوله‌هایی را انتخاب کنند که توانایی تحمل فشارها و شرایط مختلف سیستم را داشته باشد.

محاسبه این پارامتر بر اساس استاندار های ASME  و ASTM انجام می گیرد.

پارامتر اسکجول (Sch) و ضخامت دیواره لوله (WT) دو مفهوم متفاوت هستند که هر دو در مورد لوله‌ها استفاده می‌شوند.

1. ضخامت دیواره لوله (WT):

این پارامتر به طور مستقیم به ضخامت دیواره لوله اشاره دارد. ضخامت دیواره لوله نشان‌دهنده فاصله بین دیواره داخلی و خارجی لوله است. این مقدار بیانگر میزان مواد استفاده شده برای ساخت لوله است. در اصطلاح بازاری به آن گوشت لوله می گویند.

1. پارامتر اسکجول (Sch):

 این پارامتر نیز با استفاده از ضخامت دیواره لوله (WT) محاسبه می‌شود، اما تمرکز بیشتری بر روی توانایی لوله در تحمل فشارها دارد. اسکجول نشان‌دهنده توانایی لوله در تحمل فشار داخلی و خارجی و پایداری آن در شرایط مختلف است.

* طول شاخه های لوله استیل که مد نظر این مقاله می باشد 6 متر می باشد.

تیوب (TUBE) :

تیوب‌ها  معمولاً دارای اندازه‌های کوچکتر و دقیق‌تری هستند. طراحی وساخت تیوب های استیل بدون درز بیشتر برای کاربردهایی است که نیاز به دقت بالا یی دارند، مانند سیستم‌های توزیع گاز / ایستگاه های گاز، تجهیزات پزشکی، صنایع خودروسازی، صنعت الکترونیک و غیره …

* تیوب ها در کاربردهایی مانند دستگاه های پزشکی که نیاز به قطر خارجی دقیق دارند بسیار کارآمد هستند. ضخامت دیواره تیوب ها باعث می‌شود که هنگام کنترل فشار سیالی که از آن عبور می‌کند کارآمد باشد.

* تیوب معمولاً به قطر خارجی و ضخامت دیواره سفارش داده می شود و تلورانس‌ها و مشخصات دقیق تری نسبت به لوله دارد.

* لوله سفت است و بدون تجهیزات خاص نمی توان آن را شکل داد. به استثنای مس و برنج، ولی تیوب را می توان با کمی تلاش شکل داد. خم شدن و انحنا تیوب را می توان بدون اعوجاج بیش از حد، چین و چروک یا شکستگی انجام داد. این کار را توسط دستگاه خم کن تیوب انجام می دهند.

* تیوب ها در آلیاژ های مختلفی مانند: مسی، آلومینیومی، استنلس استیل، فولادی و… تولید می شوند.

* طول شاخه تیوب ها: 6 متر، 9 متر و 12 متر می باشد، در بیشتر موارد طول شاخه تیوب ها سفارشی می باشد.

* مقطع تیوب ها علاوه بر دایره میتواند مربع، مستطیل و بیضی باشد.

* مشخصات تیوب

یکسان بودن قطر خارجی با قطر اسمی؛ برای مثال تیوب ¾ اینچ دارای قطر خارجی ¾ اینچ می باشد.

ضخامت دیواره تیوب ها با پارامتری تحت عنوان ( BWG ) که مخفف (Birmingham Wire Gauge) است، مشخص می گردد که با افزایش این پارامتر ضخامت دیواره کاهش پیدا می کند.

خرید تیوب / TUBE  استنلس استیل گرید 316L , 304L

* پارامتر صافی سطح /  RA (Roughness Average)

پارامتر “صافی سطح” یکی از ویژگی‌های مهم در تیوب‌های  استنلس استیل است که به نحوه صافی و براقیت سطح خارجی و داخلی تیوب اشاره دارد. این پارامتر میزان نیروی اصطکاکی که در تجهیزاتی که از تیوب استفاده می‌کنند ایجاد می‌کند، را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

یعنی هرچه سطح تیوب صاف‌تر باشد، اصطکاک کمتری ایجاد خواهد شد که این می‌تواند موجب بهبود عملکرد و کارایی سیستم‌هایی که از این تیوب‌ها استفاده می‌کنند، شود.

پارامتر صافی سطح به عنوان یک واحد اندازه‌گیری استاندارد برای تعیین سطح بیرونی و داخلی تیوب‌های استیل است.

به عنوان مثال، اگر RA برابر با 0.8 میکرومتر باشد، این به این معناست که میانگین تغییرات سطحی تیوب در طول هر میلی‌متر طول تیوب برابر با 0.8 میکرومتر است. در عمل، پارامتر صافی سطح می‌تواند توسط فرآیند پرداخت سطح حاصل شود.

تیوب استنلس استیل بدون درز 304/304L

استیل 304 یک ماده رایج در فولاد ضد زنگ با چگالی 7.93 گرم بر سانتی متر مکعب است که در صنعت فولاد ضد زنگ 18/8 نیز نامیده می شود و با مقاومت حرارتی بالای 800 درجه سانتی گراد، با چقرمگی بالا از ویژگی های این ماده می باشد.

تیوب بدون درز 304 نوعی لوله گرد توخالی است که به طور گسترده در صنایع نفت و گاز، مواد شیمیایی، پزشکی، مواد غذایی، صنایع سبک، ماشین آلات و ابزار دقیق و سایر خطوط لوله صنعتی استفاده می شود.

تیوب استنلس استیل بدون درز 316/316L

استیل 316 معمولاً در زمینه‌های صنعتی، تجاری و حتی خانگی استفاده می‌شود، زیرا دارای استحکام کششی بالایی است و همچنین کیفیت شکل‌دهی و جوشکاری خوبی دارد.

تیوب های استیل 316 قطعات استوانه ای توخالی هستند که از درجه خاصی از آلیاژ استیل ساخته شده و برای انتقال سیالات و گازها به طور منظم استفاده می شود.

گرید های استاندارد ASTM/AISI

    آستنیتی : S254 – 904L – 310/S – 321/321H – 347/347H – 317/317L – 316Ti – 316H – 316L – 316 – 304L – 304

    فریتیک :  446 – 444 – 436 – 434 – 441 – 439 – 430 – 409

    مارتنزیتی : 416 – 440 – 420 – 418 – 414/L – 410S – 410 – 403

    داپلکس : S32760 – S32750 – S31803 – 2205

کاربردهای تیوب استنلس استیل بدون درز در صنایع پایین دستی نفت و گاز

 در صنایع پایین دستی نفت و گاز، به طور گسترده در ساخت انواع تجهیزات صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. برخی از این تجهیزات عبارتند از:

 بویلرها و گرم‌کن‌ها: به عنوان لوله‌های انتقال بخار و سایر مایعات گرم در بویلرها و گرم‌کن‌ها استفاده می‌شوند.

1. مبدل‌های حرارتی و سوپرهیتر ها: در سیستم‌های تبادل حرارتی، برای انتقال حرارت استفاده می‌شوند.
2. تانک‌ها و مخازن تحت فشار: برای ذخیره‌سازی و حفظ مایعات و گاز ها، به عنوان قسمت‌هایی از تانک‌ها و مخازن استفاده می‌شوند.
3. پمپ‌ها و کمپرسورها: در سیستم‌های انتقال مایعات و گازها، به عنوان لوله‌های ورودی و خروجی پمپ‌ها و کمپرسورها استفاده می‌شوند.
4. سیستم‌های تصفیه: در سیستم‌های تصفیه آب، گاز، و مایعات، به عنوان قسمت‌های اصلی سیستم استفاده می‌شوند.
5. سیستم‌های تزریق: در سیستم‌های تزریق آب، گاز، یا مواد شیمیایی برای افزایش فشار و بهبود بازدهی مخزن‌های نفت و گاز، به عنوان لوله‌های انتقال استفاده می‌شوند.
6. سیستم‌های جذب و جداسازی: در سیستم‌های جداسازی مواد مختلف مانند گازها و مایعات، برای انتقال مواد و اتصال اجزای مختلف سیستم استفاده می‌شوند.
7. سیستم‌های تحقیقاتی و آزمایشگاهی: در آزمایشگاه‌ها و محیط‌های تحقیقاتی که نیاز به اتصالات مقاوم در برابر شرایط مختلف دارند، استفاده می‌شوند.
8. سیستم‌های خنک‌کننده: در سیستم‌های خنک‌کننده که برای خنک کردن مواد به کار می‌روند، به عنوان لوله‌های انتقال استفاده می‌شوند.
9. سیستم‌های حفاظتی و ایمنی: در سیستم‌های حفاظتی و ایمنی مختلف که نیاز به اتصالات مقاوم در برابر شرایط سخت و محیط‌های خطرناک دارند، استفاده می‌شوند.

 منبع: جهان تجهیز ابدال

قابل توجه : این مقاله یک رپورتاژ آگهی است و مجله خبری جوان آنلاین مسئولیتی در قبال محتوا یا خدمات معرفی شده ندارد.