آخرین بروزرسانی در 17 نوامبر, 2025 توسط مرتضی تبسمی
در شرایطی که ورزشکاران ایرانی با تلاش فراوان و حداقل امکانات در عرصههای بینالمللی برای کشور افتخارآفرینی میکنند، پدیدهای دیرینه و نگرانکننده همچنان به حیات خود ادامه میدهد: حضور افراد غیرضروری در کاروانهای اعزامی ورزشی که هزینههای گزافی را بر بیتالمال تحمیل میکند. این معضل که سالهاست مورد انتقاد رسانهها و افکار عمومی قرار دارد، نه تنها به هدررفت منابع منجر میشود بلکه بر روحیه و عملکرد ورزشکاران واقعی نیز تأثیر منفی میگذارد.
افزایش همراهان بیربط در کاروانهای ورزشی
گزارشهای اخیر، از جمله آنچه توسط روزنامه جوان منتشر و مورد اشاره تابناک قرار گرفته، حاکی از آن است که در مسابقات مهمی نظیر همبستگی کشورهای اسلامی در ریاض، تعدادی از افراد کاملاً بیارتباط با حوزه ورزش صرفاً با هدف تفریح و گشت و گذار، به عنوان همراه کاروانهای ورزشی به این سفرها اعزام شدهاند. این افراد که اغلب فاقد هرگونه سمت رسمی یا مسئولیت اجرایی مرتبط با رقابتها هستند، هیچ نقشی در موفقیت یا حمایت از تیمها ایفا نمیکنند و حضورشان تنها بر بار مالی کاروان افزوده است. این وضعیت، اوج بیتوجهی به منابع عمومی و بیاعتنایی به اصول مدیریت صحیح در ورزش کشور را نشان میدهد.
چرا معضل سفرهای غیرضروری ورزشی حل نمیشود؟
بسیاری از این افراد که از آنها با عنوان "چسبیدهشدههای جدانشدنی از ورزش" یاد میشود، سابقه ورزشی ناموفق یا غیرمرتبط دارند و در هیچ حوزه دیگری پذیرفته نمیشوند. ادامه حضور این افراد در کنار کاروانهای ورزشی، با وجود انتقادات مکرر و آشکار، به عوامل متعددی بازمیگردد:
کمبود نظارت و شفافیت: نبود سازوکارهای نظارتی قوی و عدم انتشار لیستهای شفاف از اعضای کاروانها با جزئیات سمت و توجیه حضور.
عدم پاسخگویی مسئولان: مسئولان ورزشی کشور، با وجود اطلاع از این رویه، ارادهای برای مقابله با آن از خود نشان نمیدهند و انتقادات را نادیده میگیرند.
وجود شبکههای رانت و ارتباطات: بهنظر میرسد این افراد از طریق روابط خاص یا رانت، جایگاه خود را در کاروانها حفظ کردهاند و ریشهکن کردن این پدیده مستلزم اقدام قاطع از سوی مقامات بالاتر است.
این بیتوجهی تا جایی پیش رفته است که گاهی برای تأمین جایگاه و هزینه این افراد، مجبور به کاهش تعداد نفرات اصلی و کادر فنی مهم تیمها شدهاند که این امر به نوبه خود بر نتایج و عملکرد ضعیف تیمها در مسابقات بینالمللی تأثیر مستقیم گذاشته است.
ابعاد پنهان سفرهای غیرضروری ورزشی: از تضعیف تیمها تا فساد سیستماتیک
حضور بیفایده و غیرضروری در کاروانهای ورزشی تنها به هدررفت مالی محدود نمیشود، بلکه پیامدهای گستردهتری نیز دارد:
تضعیف روحیه ورزشکاران و کادر فنی: مشاهده حضور افراد ناکارآمد در حالی که ورزشکاران و مربیان واقعی با سختی و کمبودها دست و پنجه نرم میکنند، به شدت روحیه آنها را تحت تأثیر قرار میدهد.
خدشه به اعتبار ملی: اینگونه رویدادها، وجهه ورزش کشور را در محافل بینالمللی مخدوش کرده و آن را به نهادی غیرحرفهای و دارای ضعفهای مدیریتی معرفی میکند.
تغذیه ریشههای فساد: تداوم این پدیده، بستر را برای رشد و تعمیق شبکههای رانت و فساد در بدنه ورزش فراهم میکند که در درازمدت میتواند ساختار مدیریتی ورزش را فلج سازد.
راهکارهای مقابله با معضل سفرهای غیرضروری در ورزش
برای برچیدن بساط این رویه نامطلوب و احیای اعتماد عمومی به مدیریت ورزش کشور، اقدامات جدی و ساختاری ضروری است. این مسئولیت در وهله اول بر عهده عالیترین مقام ورزشی کشور است تا با عزمی راسخ، به این بینظمی پایان دهد.
تدوین پروتکلهای اعزام: تعریف معیارهای دقیق و شفاف برای انتخاب کلیه اعضای کاروانهای ورزشی، اعم از ورزشکار، مربی، کادر فنی، سرپرست و همراهان.
ممیزی مالی کاروانها: انجام بازرسیهای مالی و اداری مستقل و منظم بر کلیه هزینههای اعزام کاروانها و انتشار عمومی نتایج آن.
شفافیت کامل: انتشار عمومی لیست کامل و توجیهی اعضای هر کاروان قبل و بعد از اعزام، به همراه سمت و وظایف مشخص.
برخورد قاطع: اعمال مجازاتهای اداری و مالی قاطعانه با مسئولان و افرادی که در این تخلفات دست دارند.
انتظار میرود با ورود قاطعانه و وظیفهشناسانه مسئولان ذیربط، به ویژه وزیر ورزش و جوانان، پرونده این سفرهای غیرضروری برای همیشه بسته شود. چنین اقدامی نه تنها از هدررفت بیتالمال جلوگیری میکند، بلکه به پاکسازی فضای ورزش از لوث افراد ناکارآمد کمک کرده و نام انجامدهنده آن را در تاریخ ورزش ایران به نیکی ثبت خواهد کرد. این تحول، به ورزش ایران اجازه خواهد داد تا با تمرکز بر شایستهسالاری و کارایی، مسیر پیشرفت و افتخارآفرینی را با سرعت بیشتری طی کند.
مطالب مرتبط
- ریحانه کریمی دو مدال برنز برای وزنهبرداری بانوان ایران به ارمغان آورد
- هندبال ایران در مسیر قهرمانی ریاض؛ پاکدل شانس را به میدان رقابت میسپارد
- پدیده استقلال به اردوی تیم فوتبال امید دعوت شد: جانشینی سرنوشتساز در آستانه تورنمنت قرقیزستان
- ناکامی جودوکار ایران در گام نخست بازیهای کشورهای اسلامی
**مرتضی تبسمی**
**خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی**
مرتضی تبسمی روزنامهنگار و خبرنگار میدانی با بیش از دوازده سال تجربه حرفهای در رسانههای مکتوب و دیجیتال است. گستره فعالیت وی عمدتاً در حوزههای رفاه اجتماعی، تأمین اجتماعی، بازار کار، آسیبهای شهری و سبک زندگی طبقه متوسط شهری متمرکز بوده و گزارشهای متعددی در این زمینهها از او منتشر شده است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی روزنامهنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است. تسلط وی بر روشهای مستندسازی اجتماعی و مصاحبه با اقشار مختلف جامعه، روی کارش امضایی از عمق و دقت مینهد.
**سوابق حرفهای**
تبسمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۸۹ با همکاری در هفتهنامههای محلی آغاز کرد و به تدریج به عنوان خبرنگار و گزارشگر در روزنامههای سراسری مشغول به کار شد. گزارشهای مستند و میدانی او از مناطق حاشیهنشین تهران، مشکلات بازنشستگان تأمین اجتماعی و مسائل کارگران ساختمانی در چندین رویداد رسانهای مورد توجه قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله خبری جوان آنلاین پیوسته و به عنوان خبرنگار ارشد حوزه رفاه اجتماعی و سبک زندگی فعالیت میکند. در این مدت، ارتباط مستمر او با نهادهایی چون سازمان تأمین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تشکلهای کارگری، منبعی معتبر برای اخبار حوزه تخصصی وی به شمار میآید.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی تبسمی در پوشش اخبار تأمین اجتماعی، بازار کار، بیمه، بازنشستگی، مسکن، آسیبهای اجتماعی شهری و سبک زندگی طبقات مختلف جامعه است. وی همچنین در زمینه گزارشنویسی میدانی، مستندنگاری مشکلات مردمی و مصاحبه با اقشار تأثیرپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد تبسمی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مداوم، گفتوگوی مستقیم با مردم عادی و مسئولان محلی، اعتبارسنجی اخبار و مستندات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر حفظ کرامت انسانی سوژهها، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با رفاه اجتماعی و مطالبات صنفی مشارکت فعال دارد.
**افتخارات و جوایز**
– برنده جایزه بهترین گزارش اجتماعی از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰)
– لوح تقدیر از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای پوشش مسائل بازنشستگان (۱۴۰۱)
– نامزد دریافت جایزه روزنامهنگاری تحقیقی برای گزارش «کارگران ساختمانی؛ بدون قرارداد و بدون بیمه» (۱۴۰۲)
